Od 27 września 2026 roku stosowane są nowe unijne przepisy dotyczące ochrony konsumentów przed wprowadzającymi w błąd deklaracjami środowiskowymi. Dyrektywa EmpCo ma ograniczyć zjawisko greenwashingu i zwiększyć przejrzystość informacji o wpływie produktów i usług na środowisko. Nowe regulacje mają znaczenie również dla sposobu promowania zrównoważonych rozwiązań w turystyce, hotelarstwie i branży spotkań.
EmpCo (Empowering Consumers for the Green Transition) to potoczna nazwa dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/825, przyjętej 28 lutego 2024 roku. Jej celem jest wzmocnienie pozycji konsumentów w procesie transformacji ekologicznej poprzez lepszą ochronę przed nieuczciwymi praktykami rynkowymi oraz zapewnienie im bardziej rzetelnych informacji.
Dyrektywa weszła w życie 26 marca 2024 roku, natomiast nowe zasady obowiązują od 27 września 2026 roku.
EmpCo zmienia dotychczasowe przepisy dotyczące nieuczciwych praktyk handlowych i praw konsumentów. Jednym z głównych obszarów regulacji jest przeciwdziałanie greenwashingowi, czyli komunikowaniu działań, produktów lub usług jako bardziej przyjaznych środowisku, niż wynika to z dostępnych dowodów.
Najważniejsza zmiana dotyczy wiarygodności deklaracji środowiskowych: komunikaty powinny być konkretne, rzetelne i możliwe do udowodnienia. Samo użycie ekologicznego hasła, symbolu czy grafiki nie może zastępować rzeczywistych działań ani potwierdzenia deklarowanych efektów.
1. Większa precyzja deklaracji środowiskowych
Dyrektywa ogranicza stosowanie ogólnych deklaracji środowiskowych, takich jak „eco-friendly”, „green” czy „environmentally friendly”, jeśli przedsiębiorca nie jest w stanie potwierdzić ich wiarygodnymi i powszechnie uznawanymi dowodami na rzeczywiste korzyści dla środowiska.
Nie oznacza to zakazu używania wszystkich określeń związanych ze zrównoważonym rozwojem. Kluczowe jest to, czy deklaracja jest zgodna z rzeczywistością i czy istnieją podstawy do jej stosowania.
W przypadku organizacji wydarzeń, zamiast nagłówka „Nasze wydarzenia są ekologiczne” lepiej posłużyć się przykładem: „Podczas wydarzeń stosujemy rozwiązania ograniczające zużycie jednorazowych materiałów i zapewniamy uczestnikom dostęp do transportu publicznego”.
2. Koniec z przypisywaniem całej organizacji cech, które dotyczą tylko jednego obszaru
Podejmowanie pojedynczych działań prośrodowiskowych nie uzasadnia automatycznie przedstawiania całej firmy, produktu czy działalności jako zrównoważonej.
Przykładowo, ograniczenie zużycia papieru w biurze nie jest wystarczającą podstawą do deklarowania, że cała organizacja jest „w pełni zrównoważona”.
W komunikacji warto więc rozróżniać konkretne inicjatywy od całościowej oceny wpływu środowiskowego. Podobna zasada ma znaczenie w promocji destynacji. Dostępność certyfikowanych hoteli czy rozbudowanej sieci transportu publicznego to istotne atuty, ale same w sobie nie przesądzają o zrównoważonym charakterze całego miasta.
3. Większa przejrzystość oznaczeń i certyfikatów
EmpCo ogranicza stosowanie oznaczeń zrównoważonego rozwoju, które nie opierają się na odpowiednim systemie certyfikacji ani nie zostały ustanowione przez organy publiczne.
Oznacza to, że przedsiębiorcy powinni zwracać uwagę na pochodzenie stosowanych oznaczeń, kryteria ich przyznawania oraz sposób weryfikacji spełniania wymagań.
W praktyce warto sprawdzić:
Samo stworzenie własnego zielonego logo lub zastosowanie symbolu liścia nie stanowi potwierdzenia ekologicznych właściwości produktu czy usługi.
4. Ograniczenia dotyczące deklaracji neutralności klimatycznej
Dyrektywa zakazuje deklarowania, że produkt, usługa lub wydarzenie są „neutralne klimatycznie”, „pozytywne dla klimatu” lub mają ograniczony wpływ na klimat, jeżeli opierają się one na kompensowaniu emisji gazów cieplarnianych poza jego łańcuchem wartości.
Oznacza to, że samo finansowanie projektów kompensacyjnych, na przykład sadzenia drzew, nie uzasadnia twierdzenia, że produkt jest neutralny klimatycznie.
W przypadku wydarzeń warto precyzyjnie opisywać zastosowaną metodologię, działania redukcyjne i ewentualne projekty kompensacyjne, nie przypisując wydarzeniu cech, których nie można uzasadnić.
5. Wiarygodne cele i deklaracje dotyczące przyszłości
Organizacje coraz częściej informują o planach osiągnięcia neutralności klimatycznej, ograniczenia emisji czy zmniejszenia ilości odpadów. EmpCo zwiększa znaczenie konkretnych podstaw takich deklaracji.
Twierdzenia dotyczące przyszłych wyników środowiskowych mogą wprowadzać w błąd, jeśli nie towarzyszą im odpowiednie zobowiązania, mierzalne cele, publicznie dostępny i weryfikowalny plan realizacji, niezbędne zasoby oraz regularna niezależna weryfikacja postępów, której wyniki są udostępniane konsumentom.
W miejsce deklaracji: „Do 2030 roku staniemy się zieloną destynacją.” warto pisać konkretniej: „Do 2030 roku planujemy ograniczyć ilość odpadów generowanych podczas wydarzeń objętych naszym programem. Postępy będziemy mierzyć względem określonego roku bazowego i publikować w regularnych podsumowaniach”.
Branża spotkań i wydarzeń coraz częściej wykorzystuje zrównoważony rozwój jako element oferty miast, hoteli, obiektów konferencyjnych i organizatorów wydarzeń. EmpCo stanowi okazję do uporządkowania tej komunikacji i położenia większego nacisku na konkretne rozwiązania oraz mierzalne rezultaty.
Warto przyjrzeć się zwłaszcza takim określeniom jak „sustainable event”, „green meetings”, „responsible destination” czy „climate-friendly venue”. Nie są one automatycznie zakazane, ale ich stosowanie powinno odpowiadać rzeczywistym działaniom i zakresowi dostępnych dowodów.
Warto rozpocząć od przeglądu materiałów promocyjnych, stron internetowych, prezentacji, broszur i publikacji w mediach społecznościowych. Szczególnej uwagi wymagają ogólne deklaracje środowiskowe, informacje o neutralności klimatycznej oraz oznaczenia sugerujące certyfikację.
EmpCo nie zakazuje informowania o działaniach na rzecz środowiska ani promowania zrównoważonych rozwiązań. Jej celem jest ograniczenie wprowadzających w błąd praktyk i zapewnienie odbiorcom lepszego dostępu do rzetelnych informacji.
Dla branży turystycznej i MICE oznacza to potrzebę jeszcze większej dbałości o precyzję komunikatów, wiarygodność danych oraz zgodność deklaracji z rzeczywistymi działaniami.
Zrównoważony rozwój warto komunikować poprzez konkretne rozwiązania, udokumentowane osiągnięcia i przejrzyste cele.